تلاش آموزش و پرورش برای کاهش تعداد خودکشی دانش آموزان

روزنامه آفتاب یزد،19 فروردین 95
همتی فر : تعدادی از دانش آموزان وجود دارند که بالقوه آماده خودکشی هستند
مهدی بهلولی: از آنجا که آموزش و پرورش درگیر مشکلات اقتصادی است نمیتوان به تشکیل چنین کمیتهای امیدوار بود
آفتاب یزد – گروه اجتماعی: سال 94 را باید در صدر اندوهگینترین سالها از جهت وفور خودکشی در میان دانشآموزان قلمداد کنیم. چرا که در این سال، 13 دانش آموز به علتهای گوناگونی دست به خودکشی زدند. مرگی که نه با قضا و قَدَر بلکه به خواست خود دانش آموز شکل گرفت. خودکشی میان دانش آموزان و محصلان به عنوان پدیدهای نو ظهور، بسیار قابل تامل است چرا که افزایش این فاجعه باعث بروز نگرانیهایی در جامعه به ویژه والدین شده است. اینکه چه میشود تا دانشآموز با همه شور و هیجان دوران نوجوانی، خودکشی را به هر اقدام دیگر ترجیح میدهد نیازمند پژوهشهای متعدد ازسوی کارشناسان امر است. به همین خاطرروز گذشته مدیرکل دفتر امور زنان و خانواده وزارت آموزش و پرورش از تشکیل کمیته ویژه بررسی ابعاد خودکشی دانش آموزان خبر داد. مهناز احمدی درباره آسیب شناسی 13 خودکشی دانش آموزان در سال گذشته گفت:« بحث خودکشی و آسیبهای اجتماعی دیگر مشمول همه افراد جامعه میشود و اگر نوجوانی، در مدرسه نباشد اما فشار زندگی بر او وارد شود ممکن است خودکشی کند. باید بحث دانش آموزان را از آسیبهای اجتماعی جدا کنیم چرا که مدرسه جای تحصیل است.» مدیر کل دفتر امور زنان و خانواده وزارت آموزش و پرورش گفت: «پس از اعلام آمار خودکشی، وزیر آموزش و پرورش دستور داد کمیته ویژهای با حضور اساتید برجسته کشور و مسئولان پرورشی و مشاوره و سلامت تشکیل شود که جلسات زیادی نیز برگزار شده است. در این کمیته ویژه به این نتیجه رسیدیم که از سال تحصیلی آینده آموزش غیررسمی در کنار کتابهای درسی قرار گیرد.» آمار خودکشیهای دانش آموزان هشداری برای نظام تعلیم و تربیت است و نمیتوان به سادگی از آن گذشت. به همین جهت تشکیل این کمیته از سوی آموزش و پرورش این سوال را در ذهن ایجاد میکند که این کمیته چقدر میتواند موفق باشد؟ مجتبی همتی فر، کارشناس مسائل آموزش و پرورش در این خصوص به آفتاب یزد میگوید: ابتدا باید بررسی شود که علت خودکشیهای رخ داده در سال گذشته چه بوده است بعضی از آنان به خاطر برخورد بد مسئولان مدرسه ،فقر، فشاری که خانواده به لحاظ تحصیلی به دانش آموزان وارد میکند و... دست به چنین کاری زدهاند بنابراین همه علتهای خودکشی دانش آموزان به وجه آموزش برنمیگردد. این کارشناس مسائل آموزش و پرورش خاطرنشان کرد: بنابراین باید علتهای خودکشی بررسی شود که بتوانیم متناسب با آن برخورد کنیم و فکر نمیکنم همه مسئله از طریق بحث آموزش و از جنس شناخت و آگاهی دادن باشد که بخواهیم از این طریق این معضل را برطرف کنیم. همتی فر در خصوص آموزشهای غیررسمی مورد نظر آموزش و پرورش اظهار کرد: آموزشهای غیررسمی به آن آموزشهایی میگویند که خارج از چارچوب کلاسی به دانش آموزان از طریق فعالیتهای فوق برنامه مانند اردو و... ارائه میشود. به این ترتیب شاید منظور از آموزشهای غیررسمی این کمیته همین اردو ، سخنرانی یا فعالیتهایی که دانش آموزان میتوانند یاد بگیرند، باشد. وی ادامه داد: معمولا چنین شیوهای به نسبت آموزشهای رسمی موفقتر است. خب حالا مثلا فلان قدر جلسه یا اردو برای دانش آموز در نظر گرفتیم، تا زمانی که علتهای خودکشی دانش آموزان مشخص نشود، چنین آموزشهای غیررسمی چه فایدهای دارد؟ بنابراین باید علت خودکشی دانش آموزان مشخص شود و متناسب با آن علتها ، فعالیتهایی را انجام دهیم . همتی فر افزود: یکی از پیشنهاداتی که این کمیته باید ارائه میداد، تاکید بر مشاوره در مدارس بود که خیلی در این بخش تاکیدی نکردهاند.این کارشناس مسائل آموزش و پرورش اظهار کرد : اگر خودکشی را به عنوان یک آسیب اجتماعی در نظر بگیریم یکی از کسانی که میتواند به خوبی این مشکل را حل کند مشاورین مدرسه هستند که متاسفانه مدارس ما ، از تعداد کافی مشاور برخوردار نیستند و عمدتا هم مشاورهشان صرف تحصیلات میشود.وی خاطرنشان کرد: خودکشی یکی از آن نمودهایی است که خیلی به چشم میآید اما آسیبهای پنهانی هم هست یعنی تعدادی از دانش آموزان وجود دارند که ناامید ، افسرده و سرخورده هستند و بالقوه آماده خودکشی هستند اگر بخواهیم آنان را هم جزء جامعه دانش آموزانی بدانیم که در معرض خودکشی هستند، وکمیته تشکیل شده بخواهد به آنها هم بپردازد آن موقع مسئله خیلی وسیع تر میشود. همتی فر با بیان اینکه برای کاهش دادن آمار خودکشی در بین دانش آموزان به دادههای میدانی از وضعیت دانش آموزان نیاز داریم، گفت: تجربه نشان داده که کمیتههای تشکیل شده خیلی موفق نبودهاند اما همین قدر که در این خصوص کمیتهای تشکیل شده،نشان میدهد که آموزش و پرورش روی این مسئله حساسیت دارد اما اگر کار این کمیته فقط در حد ارائه آموزشهای غیررسمی باشد باید بگویم کفایت نمیکند و نشان میدهد که مسئله به درستی شناخته نشده است. مهدی بهلولی ، دیگر کارشناس مسائل آموزش و پرورش اظهارنظرهای این کارشناس را تایید میکند و به آفتاب یزد میگوید: از اینکه آموزش و پرورش به مسئله خودکشی دانش آموزان حساس شده و این کمیته را تشکیل داده استقبال میکنم چون خودکشی اتفاقی تلخ و ناخوشایندی است که باید علتهای آن بررسی شود. بهلولی ادامه داد: اما اینکه این کمیته چقدر می تواند در این زمینه موثر باشد باید منتظر ماند تا دید که تصمیماتشان چه خواهد بود و چقدر حاضر هستند که برای آموزشهای غیررسمی یک برنامه منسجمی پیدا کنند.این کارشناس مسائل آموزش و پروش بیان کرد: متاسفانه آموزش و پرورش چون درگیر مشکلات دیگری مانند اقتصادی است نمیتوان به تشکیل چنین کمیتهای امیدوار بود.وی افزود: امیدوارم این تجربه «تشکیل کمیته» تجربه خوبی باشد اما متاسفانه چنین طرحهایی اغلب روی کاغذ میماند و نتیجه چندانی از آنان نمیبینیم . ولی میتوان امیدوار بود که با یک ریشه یابی جامعهشناسانه و روانشناسانه از خودکشی دانش آموز، به بهبود اوضاع کمک کرد.بهلولی در خصوص آموزش های غیررسمی گفت: یکسری از خودکشیها به خاطر مشکلات خانوادگی یا برخوردهای نامناسبی که مسئولان مدرسه با دانش آموزان داشته صورت گرفته است. این آموزشهای غیررسمی میتواند دانش آموز و خانوادش را درگیر کند که آموزشهایی ببینند که از خودکشی یا انجام کارهای خطرناک
دانش آموز جلوگیری کنند.